پل

پل

پلها از ساختمانهایی هستند که هم در بیرون از شهرها و هم درون شهرها ساخته میشوند.
در گذشته گاه از سدها و بندها هم همچون پل بهره گیری می شده است؛ به ویژه آنها که در راستای گذر و رفت و آمد مردم ساخته می شده اند.
پل های کهن

از پلهای کهن در ایران بخشهای اندکی به جا مانده است. اصطخری در کتاب خود
از پلی نزدیک ارگان (ارجان یا ارقان) در نزدیکی بهبهان یاد می کند.
در گذشته آنجا شهری بزرگ بوده که امروزه چیزی از آن برجا نیست و
شهر بهبهان امروزی جای آن ساخته شده است. کنار شهر کهن پلی بوده
با دهانه ای پهن و بلندای آن به اندازه ای بوده که یک سوار بلند بالا روی شتر با نیزه ای در دست می توانسته از زیر آن بگذرد.

یکی از پلهای کهن پل چهارباب در خرم آباد است.
بیشتر این پلها در سده سوم و چهارم میلادی ساخته شده اند.
سپس چشمه های آنها را در سده چهارم و پنجم و ششم هجری بازسازی کرده اند
و گاه شکل آنها نیز دگرگون شده است. ولی پایه ها همان پایه های نخستین بوده است.
یکی دیگر از پلهای کهن روی رودخانه کشکان نزدیک خرم آباد است که جاده مهمی از روی
آن می گذشته است. این پل را نجم الدین پسر بدرالدین از فرمانروایان شیعی کرد ساخته است
که هم زمان با آل بویه در غرب ایران فرمانروایی می کرده اند. پلهای دیگری نیز نزدیک خرم آباد یافت میشود که تنها پایه های آنها به جا مانده است.

"<yoastmark

پل های صفوی در شمال

نزدیک فیروز کوه هم چند پل یافت میشود که اکنون جاده ای از آن جا نمی گذرد.
نزدیک آب اسک و بالای آبعلی و نزدیک گینه در راه دماوند و سرتاسر مسیر دماوند نیز چنین پل هایی یافت میشوند.
در شمال پلهای فراوانی از زمان صفویان به جا ماندهاند. مانند پل فرح آباد ساری
که با آن که سیل پل را از جا کنده و آن سوتر انداخته ولی ساختار پل هنوز برجاست.
گویی در آن فلز به کار رفته است. چون ملات و آجر این پلها بسیار مرغوب بوده که در برابر سیل جاکن می شده ولی از هم فرو نمیریخته است.

"<yoastmark

پل خواجو

در مورد پلهای اصفهان، خواجو و سی و سه پل موارد زیر مطرح است.
این پلها از نظر معماری و شیوه آن همان شیوه معماری اصفهان است
که از قرن دهم جانشین شیوه آذری شده و تا کنون نیز ادامه دارد.
دهانه های پل به صورت جناغی است. هر جناغی بسته به دهانه آن شکل متفاوتی دارد.
کف هر جناغی به صورت دیواره سد بالا آمده است و سنگفرش گردیده. دهانه های روی هر
جناغی باز شده که آب وقتی از دریاچه تجاوز می کرده روی سنگفرش می آمده و به شکل آبشاری
از جلو و روی پله های ایجاد شده روان می گردیده است.

پل به صورت دو طبقه است. به موازات جاده رواقی سرپوشیده قراردارد
که می توان از آن رودخانه را تماشا کرد که در زیر نیز راهی برای قدم زدن و
پله هایی برای نشستن وجود دارد؛ در وسط آن نیز بنای زیبایی که منظر مناسبی دارد قرار گرفته است.

"<yoastmark

نوع پل خواجو

 از نوع پل سدی (پل بند) است، به عقیده برخی،
نقطه اوج پلسازی در ایران به شمار میرود. عملکرد این پل این است
که می تواند آب را تا ارتفاع شش متر بالا ببرد. دارای شانزده دریچه تخلیه آب است.
در بدنه این پل شیارهایی قرار دارد که کشویی در آن قرار گرفته و می توانسته اند
با بالا و پایین بردن کشوها تنظیم اندازه آب جاری و آب جمع شده در پشت پل را انجام دهند.
با ایجاد این دریچه و جمع شدن آب در پشت آن دریاچه وسیع و زیبایی به وجود می آمده است.
در ساخت این پل از مصالحی همچون سنگ، آجر و ساروج استفاده شده است.

"نقشه

درباره‌ی محیا میرکاظمی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *