معماری پارسی

شیوه پارسی

شیوه پارسی، نخستین شیوه معماری ایران است که روزگار هخامنشیان تا حمله اسکندر به ایران،
یعنی از سده ششم پیش از میلاد تا سده چهارم را در بر می گیرد. نام این شیوه از تیره (قوم) پارس
برگرفته شده که در این روزگاران بر کشور پهناور ایران فرمانروایی می کردند.

 

نقش رستم
نقش رستم

معماری پارسی

یکی از ویژگیهای ایرانیان کهن و هنرمندان آنها باور به تقلید درست بوده که آنرا بهتر از نو آوری بد میدانستند.
تقلید یا برداشتی که منطق داشته باشد و با شرایط زندگی سازگار باشد. آریاییها چون مردمی کشاورز بودند و
در سرزمینی آباد و خرم زیسته بودند، خویی آشتی جو و سازگار داشتند.

به گمان فراوان آریاییها هنگام کوچ و گذر از کنار دریاچه ارومیه، در برخورد با معماری ارارتویی،
از آن الگو گرفته و آنرا برساو کرده اند. مردم ایران از هزاران سال پیش، از چنین شیوه معماری پیروی می کرده اند،
چنانکه مردم ابیانه و افوشته( درنطنز) هم که نامی از ارلرتو نشنیده اند چنین کرده اند.

نیارش

در معماری پارسی، آسمانه تخت با تیر و ستون اجزاء اصلی ساختمانی بوده است.
از چوب به سادگی میشد برای پوشش دهانه هایی از ۲۵ تا ۳۵ گز بهره گیری کرد.

ولی در معماری تخت جمشید، دهانه میان دو ستون را تا حدود ۶ گز (۶٫۴۰ متر)
رسانده اند و این بزرگترین دهانه چوب پوش در جهان آنروز بوده چنین چوبی در خور
این دهانه در ایران یافت نمی شد.از این رو آنها چوب های درخت کنار را از جبل عامل
لبنان از راه شوش به تخت جمشید رسانده اند و آنرا بکار برده اند.نیز پارسیان اتاق هایی
می ساختند که دو ستون در میان آن بود و در تیر چوبی را بر روی هم با کنف می بستند
و روی ستونها می گذاشتند. بدین گونه به توانایی باربری تیر می افزودند. در تخت جمشید،
تالار هدیش خشیارشا را با بیست ستون ساختهاند که فاصله زیر سری آنها نزدیک به سه گز و دهانه میان دو ستون چهار گز میباشد.

تخت جمشید
تخت جمشید

بنیاد شیوه پارسی

بنیاد شیوه معماری پارسی از همان ساختمانهای ساده که در سرزمینهای غرب و
شمال غرب ایران و دیگر جاها بوده برگرفته شده است. اما پدیده تازه ایی که با
گسترش فرمانروایی پارسها روی می دهد، همکاری هنرمندان مختلف از سرزمینهای
گوناگون در کار ساختمان سازی است. روشن است که کشوری به بزرگی ایران
دوره هخامنشی با ملت های گوناگون مختلفی که زیر سلطه داشته، این کار را می بایست انجام دهد.

داریوش اول، یکی از پادشاهان این دودمان در کتیبه ای بازمانده در شوش این نکته را چنین می آورد:

این کاخ را من در شوش ساخته ام، آرایه های آن از راههای دور آورده شد. زمین آن تا جایی کنده شد
که به سنگ رسید. هنگامی کندن زمین که گودی آن در برخی جاها چهل ارش و در جاهای دیگر بیست
ارش بود به پایان رسید، پی ریزی شد و کاخ روی آن ساخته شد. آجرها به دست بابلیها قالب گیری و
در آفتاب خشک شد، تیرهای چوب درخت سدر از کوهی بنام لبنان آورده شد و مردم آشور آنها را به
بابل آوردند و از بابل، یونانیها و کاریه (کرخه) آنها را به شوش آوردند. چوبهای ادر و پنجره ها از قندهار
یا کرمان آورده شدهاند. زر از سارد و باکتریا (بلخ) وارد و در اینجا ساخته شد.

سنگ نفیس لاجورد و عقیق از سغدیان وارد و اینجا ساخته شد. نقره و چوب آبنوس از مصر وارد شد. زینت دیوارها از یونان،
عاج از حبشه و آراکونیا وارد و اینجا ساخته شد. ستونهای سنگی از دهکده ای بنام آبی رادو در ایلام وارد
و اینجا ساخته شدند. سنگ تراشان، یونانیها و ساردی ها بودند. زرگرهایی که طلاها را ساخته اند مادی
ها و مصری ها بوده اند.مردانی که آجرهارا ساخته اند بابلی ها بودند و آنهایی که دیوار هارا آراستند مادی ها و مصریان بودند.

 

 

درباره‌ی محیا میرکاظمی

همچنین ببینید

شیوه اصفهانی شیوه اصفهانی آخرین شیوه معماری ایران است. شیوه اصفهانی در برگیرنده شیوه هایی …

شیوه آذری

شیوه آذری شیوه آذری،سرزمین آذربایجان در معماری ایران در رده نخست اهمیت جای دارد. چرا …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *