شیوه پارتی

شیوه پارتی

شیوه پارتی،تیره پارتوآ یا (پارت) یکی از شاخه های نژاد آریایی ایرانی است که در کتیبه داریوش اول،
سرزمین آنان «پرثو» نامیده شده است. همین نام بعدها به پهلو مبدل شده و مرکز استقرار
آنان شمال خراسان کنونی بوده است. خراسان بزرگ در برگیرنده خراسان کنونی، فرارود
(ماورا النهر)، افغانستان کنونی و برخی شهرها و آبادی های دیگر می شده است.

این شیوه پس از حمله اسکندر به ایران پدیدار شده و در دوره اشکانی، بساسانی صدر اسلام
و در برخی جاها حتی بعد از اسلام تا سده سوم و چهارم هجری دنبال شده است. متأسفانه
آثار کمی از روزگار نخست آن در ایران بجای مانده است اشکانیان، فرمانروایان پس از سلوکیان
(جانشینان اسکندر) بودند که از سال ۲۵۰ پیش از میلاد تا ۲۲۴ پس از آن بر ایران فرمانروایی کردند.
تا اینکه بدست اردشیر ساسانی پر افتادند. ساسانیان نیز نزدیک به چهار سده تا چندی پس از
حمله مسلمین در ۶۵۲ میلادی (۳۱ هجری) به فرمانروایی پرداختند.

بیستون
بیستون

معماری

باید گفت معماری، پیشرفته ترین هنر یونانی است و بخاطر ظرافت و نظم و تزیینات ویژه
آن در طول تاریخ معماری اروپا در چندین دوره از آن تقلید شده است، البته این خصوصیات
خدمتی به تنوع نمی کرده و سرانجام، معماری از قاعده ای بدست آمده، پا فراتر نمی گذاشته
و از همین رو تکرار در طرح و شکل ساختمان های یونانی فراوان است. برای مقایسه تنوع در معماری
یونانی و ایرانی به سخنی از پروفسور امیه خاورشناس بزرگ فرانسوی بسنده می کنیم که گفته است:
«به کسانی که دوستدار هنر هستند، توصیه می کنیم اول به یونان بروند و بعد به ایران.
چون در ایران گوناگونی در ساختمانها حتی در یک دوره تاریخی بخوبی یافت میشود.
برعکس آنچه که در یونان بصورت تکرار دیده میشود.» البته این تنها یک نقد هنری است. .

برای نمونه در زمان ساسانیان دو ساختمان را نمی توان یافت که در طرح کاملا همانند به هم باشند.
هر کدام ویژگی خود را دارند و این از ویژگیهای معماری ایران و در اینجا شیوه پارتی است.

قرینگی و نا قرینگی

معبد مهر و رجوی
معبد مهر و رجوی

در این ساختمان ها از اصل «جفت» و «پد جفت» یا به گفته دیگر، «قرینگی» و « ناقرینگی»
بهره گیری شده است. بنظر می رسد در ساختمان هایی که برای نیایش ساخته شدهاند،
مانند مهرابه ها (نیایشگاه آیین مهری) و کاخهای پذیرایی که می بایست در آنها دید انسان به
یک نقطه معطوف و متوجه شود از جفت یا قرینگی بهره بری ولی برعکس در ساختمان هایی
با کارکرد مسکونی مانند خانه و کاخ ها که باید تنوع ایجاد کرد، از پدجفت بهره برده اند و این
کار را سازندگان ایرانی به بهترین نحو انجام داده اند. این ویژگی را در کاخ سروستان می توان یافت.

 

درباره‌ی محیا میرکاظمی

همچنین ببینید

شیوه اصفهانی

شیوه اصفهانی شیوه اصفهانی آخرین شیوه معماری ایران است. شیوه اصفهانی در برگیرنده شیوه هایی …

شیوه آذری

شیوه آذری شیوه آذری،سرزمین آذربایجان در معماری ایران در رده نخست اهمیت جای دارد. چرا …

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *