آرامگاه

آرامگاه

در این بخش سعی می شود مروری داشته باشیم بر گونه های مختلف آرامگاه ها. در این سیر از گونه های نخستین آغاز می کنیم که گورهای گروهی یکی از قدیمی ترین انواع آنها می باشد. گورهای گروهی که در تپه سیلک یافت شده نشان میدهد که مردم ایران در گذشته های دور مردگان را خاک می کرده اند. در جنوب ایران و در نزدیکی سکونتگاه بختیاریان آثاری کهن از گورهای گروهی بر جای مانده است. هر گور سردابی داشته که مرده ها را در آن قرار میدادند و ابزارهای گرانبهایی را با مرده خاک می کردند زیرا آنها به جاودانگی روح باور داشتند. نمونه های آن در مارلیک و در چراغ على تپه یافت میشود. البته در همان زمان در جاهای دیگر، آیینها و روشهای دیگری مرسوم بوده است.

دخمه

در این بخش سعی می شود مروری داشته باشیم بر گونه های مختلف آرامگاه ها. در این سیر از گونه های نخستین آغاز می کنیم که گورهای گروهی یکی از قدیمی ترین انواع آنها می باشد. گورهای گروهی که در تپه سیلک یافت شده نشان میدهد که مردم ایران در گذشته های دور مردگان را خاک می کرده اند. در جنوب ایران و در نزدیکی سکونتگاه بختیاریان آثاری کهن از گورهای گروهی بر جای مانده است. هر گور سردابی داشته که مرده ها را در آن قرار میدادند و ابزارهای گرانبهایی را با مرده خاک می کردند زیرا آنها به جاودانگی روح باور داشتند. نمونه های آن در مارلیک و در چراغ على تپه یافت میشود. البته در همان زمان در جاهای دیگر، آیینها و روشهای دیگری مرسوم بوده است.

دخمه ساخت آرامگاه در میان پیروان همه ادیان رواج داشته است، حتی در میان زرتشتیان که رسم نبوده مردگان را به خاک بسپارند. از نمونه های آرامگاهی که از آنها برجای مانده چنین برمی آید که نخست مرده را در جایی دور از آبادی به نام دخمه یا داغگاه می گذاشتند. این رسم یادگار زمانی است که آریاییها مانند هندوهای امروزی مرده هایشان را می سوزاندند (احتمالا پیش از آیین زرتشتیان)

بارگاههای مقدس و امامزادگان

یکی از ساختمانهای ویژه در معماری ما، بارگاه های مقدس و آرامگاه امامزادگان است که از جهاتی با آرامگاههای دیگر تفاوت دارد امامزاده ها در سراسر ایران پراکنده اند، ولی در برخی سرزمینها بیشتر و برخی کمتر هستند. در سرزمین سیستان و بلوچستان کمتر امامزاده ای یافت میشود. حتی زیارتگاه های آنها مانند امامزاده نیست، چون شیعیان در آنجا کمتر هستند. در سرزمین آذربایجان هم تا پیش از قره قویونلوها کمتر امامزاده ساخته شده بود. پس از آنها و و بویژه زمان صفویان که شیعه بودند چند امامزاده در پیرامون تبریز و مراغه ساخته شد که در مقایسه با امامزاده های بزرگی که در شهرهای کانونی ایران یافت میشوند اهمیت چندانی از دید معماری ندارند.

قدیمی ترین امامزاده

حرم امام رضا (ع)

مجموعه حرم امام رضا (ع) کهن ترین حرم در ایران نیست، بلکه حرم امامزاده علی بن محمد باقر در کاشان از آن کهن تر است. او فرزند امام محمد باقر (درود خدا بر او) بوده است. با این همه باید گفت حرم امام رضا (درود خدا بر او) یکی از بزرگترین و باشکوه ترین زیارتگاههای جهان است و در دل شهری ساخته شده که همه مردم آن شیعه هستند.

پیشینه

درباره پیشینه تاریخی آن باید گفت که نخستین بار،پدر محمود غزنوی،برای خوشایندی خلیفه بغداد،آرامگاه امام را
ویران کرد.آن آرامگاه ساختمان بسیار ساده ای بوده چون در آن زمان ساختمان گنبد روی گور رواج